Δευτέρα, 25 Μαρτίου 2019 12:34:08 PM

rss2 buttons 01
Βρισκεστε εδω: 935ζην | πλανητης γη | επιστημη | Γιατί διαβάζουμε ακόμα Μαρξ ;

Γιατί διαβάζουμε ακόμα Μαρξ ;

marxΓιατί διαβάζουμε ακόμα τον Μαρξ; Γιατί δηλώνει κάποιος σήμερα μαρξιστής, 200 ακριβώς χρόνια από τη γέννηση του Γερμανού φιλοσόφου και κοινωνικού επιστήμονα; Απλούστατα, είμαστε μαρξιστές γιατί ακόμα δεν έχουμε υπερβεί τις περιστάσεις που γέννησαν τον μαρξισμό!

...Τι απαντήσεις δίνει όμως σήμερα η μαρξική θεωρία, σε μία περίοδο με εντελώς διαφορετικά χαρακτηριστικά από αυτήν στην οποία έζησε και περιέγραψε ο Μαρξ; Αυτό το υψηλής πολιτικής σημασίας ζήτημα έθιξαν κατά τη διάρκεια της κεντρικής εκδήλωσης του Σαββάτου, στο 3ο Φεστιβάλ ΣΠΟΥΤΝΙΚ οι: Δανάη Κολτσίδα (Διευθύντρια του Ινστιτούτου «Νίκος Πουλαντζάς» - Μέλος της Κεντρικής Επιτροπής του ΣΥΡΙΖΑ), Θόδωρος Παρασκευόπουλος (Οικονομολόγος – Μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου του Ινστιτούτου «Νίκος Πουλαντζάς») και Κώστας Δουζίνας (Καθηγητής Νομικής και Κοσμήτορας της Σχολής Ανθρωπιστικών Σπουδών και Τεχνών του Birkbeck College, Πανεπιστήμιο Λονδίνου – Βουλευτής ΣΥΡΙΖΑ), συμφωνώντας και οι τρεις ότι η κρίση του 2008 και η, για πρώτη φορά στον δυτικό κόσμο, αμφισβήτηση της "κοινωνίας της αφθονίας", σηματοδότησε τη "συνολική επιστροφή του Μαρξ".

...Όπως το είχε θέσει ο ίδιος στο έργο του "Θεωρίες για την υπεραξία", οι παγκόσμιες κρίσεις ήταν πάντα η πραγματική συνένωση και βίαιη εξομάλυνση όλων των αντιφάσεων της αστικής οικονομίας".

...Ωστόσο, όπως υπογράμμισε η Δ. Κολτσίδα, δεδομένου ότι "οι άνθρωποι κάνουν την ιστορία τους αλλά εντός των συνθηκών που τους κληρονομήθηκαν", πρέπει σήμερα να μελετήσουμε τις διαφορές σε σχέση με τον 19ο αιώνα: σήμερα, στον 21ο αιώνα, δεν καταγράφεται η διαρκής αριθμητική αύξηση του βιομηχανικού προλεταριάτου. Επίσης, οι ραγδαίες εξελίξεις στον τεχνολογικό τομέα, ο οποίος πλέον δεν αφορά μόνο στην παραγωγή, όπως συνέβαινε σε προηγούμενες φάσεις του καπιταλισμού, αλλά στην καθημερινότητα, ακόμα και στις προσωπικές σχέσεις των ανθρώπων. Τρίτον, έχουν εμφανιστεί νέες μορφές πολιτικής οργάνωσης και δράσης (μεταξύ αυτών και κινήματα "από τα κάτω") που θέτουν σε αμφισβήτηση το μοντέλο του παραδοσιακού μοντέλου του κόμματος της εργατικής τάξης και την κλασική συνδικαλιστική εκπροσώπηση.

...Παρ' όλα αυτά, κάτι που δεν άλλαξε, όπως προείπαμε, συγκριτικά με τον 20ό αιώνα, είναι η εκμετάλλευση ανθρώπου από άνθρωπο στον κεφαλαιοκρατικό τρόπο παραγωγής, το φαινόμενο δηλαδή που, όπως εξήγησε αναλυτικά ο Θ. Παρασκευόπουλος, μελέτησε επισταμένα ο Μαρξ (βλέπε τον πρώτο τόμο του "Κεφαλαίου"), προμηθεύοντάς μας, μάλιστα, με σημαντικές επιστημονικές ανακαλύψεις και θέτοντας τις βάσεις ώστε "ο κομμουνισμός να γίνει επιστήμη".

...Πώς προσλαμβάνουμε όμως το έργο του Μαρξ; Ο Μαρξισμός, υπό μία δογματική πρόσληψη, κατέληξε στο παρελθόν απολογητική θεωρία καταπιεστικών καθεστώτων, τα οποία είχαν ως θέσφατο τα γραπτά του Μαρξ, όπως έχει και ο ιμάμης το Κοράνι.

...Μαθαίνοντας από τα λάθη του παρελθόντος, η Αριστερά οφείλει σήμερα να μελετήσει συλλογικά τον Μαρξ και τα κόμματα της Αριστεράς, ως συλλογικοί διανοούμενοι, να δώσουν, μέσω ακριβώς της μελέτης αυτής, στέρεες βάσεις στην πρακτική τους.

...Συμμετοχή (στα πολιτικά πράγματα) και διαρκής αναστοχασμός είναι οι λέξεις - κλειδιά για την Αριστερά σήμερα, όπως σημείωσε η Δ. Κολτσίδα επισημαίνοντας τους δύο κινδύνους: α) τον ακαδημαϊσμό (το να αντιμετωπίζουμε τα έργα του Μαρξ ως άχρονα, ανιστορικά κείμενα για φιλολογική χρήση) και β) τον πρακτικισμό (το να θεωροήσουμε ότι "τώρα" είναι η περίοδος της δράσης και για τη θεωρία και τη σκέψη υπάρχει μόνο η παρελθούσα περίοδος της ήττας).

...Η θεωρία και η πράξη πρέπει να πάνε χέρι χέρι, με δεδομένο, όπως πρόσθεσε ο Κ. Δουζίνας, ότι η ιστορία είναι ανοιχτή -δεν υπάρχουν οι νομοτέλειες που φαντασιώνονται οι δογματικοί μαρξιστές αλλά και οι νεοφιλελεύθεροι απολογητές του "τέλους της ιστορίας"- και γι' αυτό η ευθύνη μας (σ.σ.: ως Αριστερά) είναι ακόμα μεγαλύτερη.

...Ωστόσο, δεδομένου ότι η κοινωνία εμφανίζεται σήμερα πολυδιασπασμένη και κατακερματισμένη και οι βασικές συγκρούσεις δεν είναι αυτές ακριβώς που περιέγραψε ο Μαρξ, δεν (μας) επιτρέπεται η παλαιότερη άμεση αντιστοίχιση τάξης, ιδεολογίας και κόμματος.

...Αντίθετα, σε ρήξη με έναν οικονομισμό που υπερεκτικά τις σχέσεις παραγωγής (βάση) και ξεχνά το εποικοδόμημα, οφείλουμε, επαναλαμβάνει ο Δουζίνας, να επαναχαράξουμε τη διαχωριστική γραμμή μεταξύ του λαού και των ελίτ. Έτσι, με την πόλωση αυτή θα ξεπεράσουμε την κοινωνική πολυδιάσπαση: δείχνοντας, αφενός, τον "κοινό εχθρό" (τους "από πάνω") και, αφετέρου, καλλιεργώντας μία κοινή δέσμη αξιών για τους "από κάτω". Στο σημείο αυτό, ανοίγει μία σημαντική κουβέντα που αποτελεί κληρονομιά του δημιουργικού μαρξισμού (Γκράμσι), περί ιδεολογικής ηγεμονίας και (της αναγκαιότητας ενός) αριστερού λαϊκισμού:

...Σήμερα είναι λάθος η θέση του Μαρξ για τους φιλοσόφους (ότι δεν πρέπει να ερμηνεύσουν τον κόσμο αλλά να τον αλλάξουν): σήμερα, τονίζει ο Κ. Δουζίνας, πρέπει να ερμηνεύσουμε ξανά τον κόσμο, κάνοντας "κοινή λογική" τις δικές μας αξίες και ιδέες, πρέπει να συνδυάσουμε την πορεία με την κοινωνική απελευθέρωση, με την ταυτότητα τις προσδοκίες του κοινωνικού υποκειμένου και να δώσουμε το δικό μας περιεχόμενο σε μία σειρά από έννοιες που εντάσσονται στο πεδίο της ιδεολογικής διαμάχης (εδώ είναι σημαντική η αξιοποίηση της λακανικής θεωρίας).

...Σίγουρα, πάντως, το παιχνίδι παραμένει ανοιχτό και η εν εξελίξει αναζωογόνηση του μαρξισμού μόνο χρήσιμη μπορεί να αποδειχθεί για όσους θέλουν "να αλλάξουν τον κόσμο"...(Β.Κ., πηγή : Left.gr)

Σχόλια:

Powered by Web Agency